አሁንም የቅኝ ግዛት ግብር የሚከፍሉ አሥሩ የአፍሪካ ሀገራት

ቅኝ አገዛዝ ከአሥርተ ዓመታት በፊት በይፋ ያበቃ ቢሆንም ውጤቶቹ አሁንም በአንዳንድ የአፍሪካ አገሮች ለቀድሞ የፈረንሳይ ቅኝ ግዛቶች የቀረጥ ገንዘብ የሚከፍሉበት ሥርዓት አለ።
በቅኝ ግዛት ዘመን የተፈጠሩት እነዚህ ክፍያዎች በነጻነት ጊዜ በተደረጉ ስምምነቶች ቀጥለዋል። ይህ አሰራር ፈረንሳይ ከቀድሞ ቅኝ ግዛቶቿ 85 በመቶውን ዓመታዊ ገቢ እንድትወስድ ያስችላታል። ከተሰበሰበው 85% አመታዊ ገቢ የአፍሪካ ሀገራት የራሳቸውን ገንዘብ ከፈረንሳይ ማዕከላዊ ባንክ በብድር መልክ መበደር አለባቸው። ከዚህ ገንዘብ መጠየቅ የሚችሉት እስከ 20% ብቻ ነው። ፈረንሣይ ይህ አሠራር ከ100 ዓመታት በፊት የገነባቻቸውን የመሠረተ ልማት አውታሮችና ሕንፃዎችን ወጪ ለመሸፈን ነው ትላለች።

አንድ የአፍሪካ መሪ የቅኝ ግዛት ግብር ለመክፈል ፈቃደኛ ካልሆነ ብዙውን ጊዜ ወደ መፈንቅለ መንግሥት ይመራል።

ከዚህ በታች ያሉት 10 አገሮች አሁንም በዚህ ሥርዓት የተጠቁ ናቸው።

1. ቤኒን
   ቤኒን የቀድሞዋ ዳሆሚ በ1960 ነፃነቷን አግኝታለች ግን አሁንም ለፈረንሳይ ገንዘብ ትከፍላለች። ታክሱ በቅኝ ግዛት ዘመን የነበሩትን መሠረተ ልማትና አገልግሎቶች ወጪ ለመሸፈን ነው። ተቺዎች ይህ ቤኒን ገንዘቧን ለራሷ ልማት እንደ ትምህርት ቤቶች እና ሆስፒታሎች ግንባታ እንዳትጠቀም ያደርገዋል ሲሉ ይከራከራሉ።
2. ቡርኪናፋሶ
   ቡርኪናፋሶ፣ በአንድ ወቅት የላይኛው ቮልታ ተብላ ትጠራ የነበረች ሲሆን በ1960 ነፃነቷን አገኘች። ሆኖም በፈረንሳይ የምትቆጣጠረው የሲኤፍኤ ፍራንክ ስርዓት አካል ሆና ቆይታለች። ይህም ቡርኪናፋሶ ከፍተኛ መጠን ያለው ክምችት ወደ ፈረንሳይ ማዕከላዊ ባንክ እንድትልክ ያስገድዳታል።
3. ኮትዲቯር
   በሴኤፍኤ ፍራንክ ስርዓት ውስጥ ትልቅ ሚና የሚጫወተው ኮትዲቯር ከአፍሪካ ጠንካራ ኢኮኖሚ ካላቸው መካከል አንዷ ናት። ለፈረንሣይ የቅኝ ግዛት ቀረጥ ክፍያም ትፈጽማለች። ይህም ተቺዎች አገሪቱ ከቀድሞ ቅኝ ገዥዋ ጋር በገንዘብ እንድትተሳሰር አድርጓታል ይላሉ።
4. ጉኒያ
   ጉኒያ እ.ኤ.አ. በ1958 ከፈረንሳይ የፋይናንስ ስምምነቶች ተለያይታ ሙሉ ነፃነት ጠየቀች። በምላሹ ፈረንሣይ ሀብቷን አስወገደች። ጉኒያ ከቅኝ አገዛዝ ስርዓት ተጽእኖ ለማምለጥ በጽናት ብትታገልም ሙሉ በሙሉ በሀገሪቱ ያሉትን መሰረተ ልማቶች ወደሙ።
5. ማሊ
   ማሊ ወደብ የሌላት እና በምዕራብ አፍሪካ ካሉት እጅግ ድሃ ሀገራት አንዷ ነች። ለፈረንሳይ ገንዘብ መክፈሏ ይቀጥላል። እነዚህ ክፍያዎች ማሊ ኢኮኖሚዋን ለማሻሻል እና ለህዝቦቿ ለማቅረብ የሚረዱ ገንዘቦችን ይወስድባታል።
6. ኒጀር
   ኒጀር የፈረንሳይን የኒውክሌር ኃይል ማመንጫዎችን የሚያበረታታ ሰፊ የዩራኒየም ክምችት አላት። ይህ ሀብት ቢኖርም ኒጀር ድሃ እና የሴኤፍአ ፍራንክ ስርዓት አካል ሆና ቆይታለች።
7. ሴኔጋል
   በፖለቲካዊ መረጋጋት የምትታወቀው ሴኔጋል አሁንም የቅኝ ግዛት ግብር ትከፍላለች።የሲኤፍኤ ፍራንክ ትጠቀማለች። ብዙዎች ይህ በፈረንሳይ ላይ ያለው መተማመን ሴኔጋልን ሙሉ የገንዘብ ነፃነት እንዳታገኝ አድርጎታል ብለው ያምናሉ።
8. ቶጎ
   ቶጎ ትንሽ ነገር ግን በሀብት የበለፀገች ሀገር ናት፤ በሴኤፍኤ ፍራንክ ሲስተምም ትሳተፋለች።
9. ካሜሩን
   ካሜሩን በፈረንሣይ እና በእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ሥር ባለ ሁለት ጊዜ የቅኝ ግዛት ታሪክ አላት። ሀገሪቱ ለፈረንሳይ የቅኝ ግዛት ቀረጥ መክፈልን ቀጥላለች። የሲኤፍኤ ፍራንክ ስርዓት አካልም ነች። እነዚህ የፋይናንስ ግዴታዎች የካሜሩንን ጥገኝነት በፈረንሳይ ላይ ያጠናክራሉ።
10. ቻድ
    ቻድ በነዳጅ እና በሌሎች ሀብቶች የበለፀገች ብትሆንም በዓለም ላይ በጣም ድሃ ከሆኑ አገሮች አንዷ ነች። አብዛኛው ሀብቱ ወደ ፈረንሳይ የሚፈሰው በቅኝ ግዛት የግብር ክፍያዎች እና በሴኤፍኤ ፍራንክ ሲስተም ነው።

/Vanguard Media, Nigeria/